Hoe kunst gelijke kansen schept – literatuurstudie Mark Mieras
Verschillende internationale onderzoeken laten zien dat kunstonderwijs één van de belangrijkste factoren is in het creëren van gelijke kansen. Kinderen en tieners uit gezinnen met minder opleiding en inkomen profiteren het meest, evenals jongeren die minder makkelijk leren (door bijvoorbeeld dyslexie), ontdekte wetenschapsjournalist Mark Mieras.
Hoe kunstonderwijs gelijke kansen schept
Hoopvol onderwijs, hoe kunst gelijke kansen schept is een langgewenste Nederlandse literatuurstudie waarin Mark Mieras wereldwijd recente wetenschappelijke resultaten over de impact van kunst- en cultuuronderwijs op de ontwikkeling van het kind heeft gebundeld. Eén van de belangrijkste, internationaal gedeelde conclusies is dat kansengelijkheid toeneemt door kunstonderwijs op school.
Culturele of creatieve activiteiten op school zijn veel meer dan ‘een prettige onderbreking van het leren’. Ze stimuleren leerlingen om sleutelvaardigheden te ontwikkelen voor later. Kinderen en tieners uit gezinnen met minder opleiding en inkomen hebben daarbij nog het meest te winnen, evenals jongeren die moeilijker leren (bijvoorbeeld door dyslexie). Het wetenschappelijk onderzoek op een rijtje over hoe kunst- en cultuuronderwijs kan bijdragen aan gelijke kansen in onze samenleving.
Download een PDF van deze studie
Kernbevindingen uit het literatuuronderzoek
- Culturele activiteiten als muziek, theater, dans en tekenen kunnen ‘metacognitieve’ vaardigheden helpen ontwikkelen, en helpen de achterstand weg te werken.
- Kunstonderwijs als tekenen, muziek, theater en dans spelen een belangrijke rol in het creëren van gelijkwaardige kansen voor jongeren. Zij dragen bij aan de ontwikkeling van sleutelvaardigheden als hoopvol zijn, in jezelf geloven, creatief zelfvertrouwen en het leren reguleren van emoties. Uit onderzoek komt naar voren dat de positieve effecten tot tientallen jaren doorwerken in de maatschappelijke ontwikkeling.
- De studie laat scherp zien hoeveel bewijs er is dat leerlingen waarvan beide ouders een praktische opleiding of geen opleiding volgden en een laag inkomen hebben (lage sociaaleconomische status SES) significant extra profiteren van kunstonderwijs. Kunstonderwijs heeft daarmee de bijzondere eigenschap om verschillen tussen kansrijke en kansarme jeugd te verkleinen.
- Studies laten zien dat kinderen uit groep 7 en 8 al na twintig dagen muziek, dans en drama een positief effect ondervinden op zelfcontrole en werkgeheugen en dat heeft positieve effecten op gezondheid en welzijn, en vermindert crimineel gedrag’
Ik ben ervan overtuigd geraakt dat gelijke kansen scheppen een krachtig argument is voor een grotere rol van kunst op scholen,” aldus auteur Mark Mieras. “De onderzoeken die ik voor deze studie heb vergeleken, laten verrassend consequent zien dat kunstonderwijs hierin een significant verschil kan maken. Dit is mogelijk doordat kunstonderwijs sleutelvaardigheden als zelfsturing, hoop en creatief zelfvertrouwen helpt ontwikkelen. Het sluit ook aan op de wat onderzoekers ‘verborgen talenten’ van leerlingen noemen die onder stress en armoede opgroeien.
Mark Mieras
Lees verder in het artikel van Méér Muziek in de Klas
Wist je dat?
… Mark Mieras wetenschapsjournalist en natuurkundige is gespecialiseerd in hersenontwikkeling? Van zijn hand verschenen onder andere ook literatuurstudies over de ontwikkeling van het jonge kind en het effect van muziek, buitenspel en natuur op kinderen.
… Het vergroten van kansengelijkheid door cultuuronderwijs één van de hoofdthema’s was op de Cultuur & School Utrecht Inspiratiedag op 29 mei 2024? Lees hier de terugblik