Cultuuronderwijs in het PO financieren
Elk jaar is het weer een puzzel bij het opstellen van het cultuur- of activiteitenplan. Hoe krijg je een rijk en gevarieerd cultuurprogramma voor de leerlingen en leraren binnen het budget dat er is? En hoeveel budget voor cultuuronderwijs in het primair onderwijs is er eigenlijk? We zetten in dit artikel de mogelijkheden op een rij.
Subsidie cultuureducatie
Alle scholen (PO en VO) in de stad Utrecht kunnen gebruik maken van de gemeentelijke subsidieregeling Cultuureducatie. Deze wordt per kalenderjaar verstrekt en dient uiterlijk 1 oktober voorafgaand aan het kalenderjaar waarvoor de subsidie is, door het schoolbestuur te worden aangevraagd. Schoolbesturen worden hierover geïnformeerd door de gemeente. Je maakt hiervoor een activiteitenplan en begroting voor het volgende kalenderjaar. Het schoolbestuur verdeelt het geld over de scholen.
- Voor kalenderjaar 2026 is de subsidie vastgesteld op €30,66 per leerling. Het leerlingaantal van 1 oktober 2024 is hierbij leidend.
Op de website van Gemeente Utrecht is de subsidieregeling Cultuureducatie 2026 te vinden onder Een sterke basis. Kijk hier voor meer informatie over het aanvragen en hier voor de nadere regel onderwijs. Voor specifieke vragen over de voorwaarden, of de aanvraag zelf kun je contact opnemen met de gemeente. Cultuur & School Utrecht kan meedenken over de inhoud van het activiteiten.
Lumpsum
Per kalenderjaar ontvangen basisscholen van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap één budget voor alle schoolkosten. Daarvan was tot 2023 een bepaald bedrag geoormerkt voor cultuureducatie. Per januari 2023 is de wet Vereenvoudiging bekostiging primair onderwijs voor de berekening van de lumpsumgelden voor scholen ingegaan. Lees daarover meer op de website van het LKCA.
Sinds die vereenvoudiging van de bekostiging ontvangen scholen één basisbedrag per leerling en per school. Binnen dat bedrag zijn specifieke middelen opgenomen voor cultuureducatie, namelijk € 19,00 per leerling. Hoewel het geld onderdeel is van de lumpsum (dus in principe vrij besteedbaar), wordt dit bedrag specifiek inzichtelijk gehouden. Dat betekent dat het ministerie en de inspectie kunnen nagaan of dit geld daadwerkelijk aan cultuureducatie wordt besteed. Het bedrag is geoormerkt in de zin van transparantie en verantwoording, maar het is niet juridisch verplicht om het uitsluitend aan cultuureducatie te besteden. Wel wordt van scholen verwacht dat ze dit bedrag ook daadwerkelijk inzetten voor cultuureducatie, en dat ze dit kunnen verantwoorden in hun jaarverslag. Vanaf 2028 is wordt dit bedrag echt onderdeel van de lumpsum en moet elke school zelf bepalen welk bedrag ze aan cultuuronderwijs willen besteden.
TIP voor cultuurcoördinatoren: maak een cultuureducatieplan met een duidelijk voorstel voor de besteding voor cultuureducatie. Benadruk daarbij dat er binnen de lumpsum ook budget opgenomen is dat eerder geoormerkt was voor cultuureducatie. Gebruik eventueel de bedragen die in het verleden werden gehanteerd voor Londo en prestatiebox. Leg dit tijdig voor aan de directie, zodat het meegenomen kan worden in het strategisch meerjarenplan en de -begroting.
Cultuureducatie met Kwaliteit
CmK is de afkorting voor Cultuureducatie met Kwaliteit. In dit programma, dat wordt gesubsidieerd vanuit het rijk en de gemeente, werken culturele instellingen en scholen intensief samen om de kwaliteit van cultuureducatie duurzaam te versterken. Samen richten zij zich op het ontplooien en verankeren van cultuureducatie in het onderwijs en op het vergroten van kansengelijkheid. In de stad Utrecht is het CmK-project gestart in 2013 en heet het Creatief Vermogen Utrecht (CVU). Voor de beleidsperiode 2025-2028 (CmK4) is Cultuur & School Utrecht penvoerder & projectleider van CVU. Neem voor meer informatie contact op via cvu@cultuurenschoolutrecht.nl
Particuliere en overheidsfondsen
Verschillende particuliere en overheidsfondsen verlenen subsidies voor activiteiten of projecten op het gebied van cultuureducatie in het primair onderwijs. Kijk hier voor meer informatie over deze en andere landelijke subsidies voor cultuuronderwijs voor het PO.
Jeugdfonds Sport & Cultuur
Jeugdfonds Sport & Cultuur betaalt de contributie of het lesgeld voor kinderen en jongeren uit gezinnen waar te weinig geld is om lid te worden van een sportvereniging, kunstencentrum of bijvoorbeeld muziekschool. Ken je een leerling die graag op muziekles of dansles wil? Maar kan de leerling de lessen of de contributie niet betalen? Het Jeugdfonds helpt hierbij. Ouders kunnen zelf geen aanvraag doen. Hier is een intermediair voor nodig. Dit is bijvoorbeeld een leerkracht, schuldhulpverlener, buurtcoach of een maatschappelijk werker.
Deskundigheidsbevordering
Een leraar heeft volgens de CAO per schooljaar recht op een professionaliseringsbudget van €525 (per 1 augustus 2026 €555) en 123 uren per schooljaar naar rato van de werktijdfactor. Dit geld kan dus ook collectief ingezet worden om (een deel van) het team verder te scholen in deskundigheid rondom cultuuronderwijs. Wil je als cultuurcoördinator iets organiseren met een externe deskundige? Dat kan worden bekostigd vanuit de subsidie Cultuureducatie 2026, maar ook vanuit het schoolbudget. Bekijk hier de trainingen en workshops die worden aangeboden door onze culturele partners.
Middelen aanpak werkdruk
Het kabinet stelt structureel geld beschikbaar om de werkdruk binnen het primair onderwijs te verminderen. Dit kunnen scholen inzetten zodat de leerkrachten een wezenlijk verschil in de klas merken. Jaarlijks moet het plan voor deze middelen door het team worden goedgekeurd. Een vakleerkracht cultuuronderwijs zou uit deze gelden betaald kunnen worden, maar ook een (culturele) training of teamactiviteit. Lees hier meer over de Toolbox Werkdrukmiddelen.
Ouderbijdrage
De school kan er voor kiezen om (een deel van) de ouderbijdrage in te zetten voor culturele activiteiten of het vervoer naar activiteiten buiten school.
Sponsoring
Bij sponsoring geeft een sponsor goederen, geld of diensten aan een school in ruil voor een tegenprestatie. Als tegenprestatie vermeldt de school bijvoorbeeld de naam van de sponsor in de schoolkrant of nieuwsbrief. Zonder tegenprestatie is er geen sprake van sponsoring maar van een schenking. Voor sponsoring in het onderwijs gelden wettelijke voorwaarden. Hiertoe heeft het ministerie van OCW een convenant opgesteld, waarin staat dat scholen zorgvuldig met sponsoring dienen om te gaan en een verantwoord sponsorbeleid moeten formuleren. Ga je op zoek naar sponsors, begin dan dichtbij en benader vooral bedrijven die de school, medewerkers, team of ouders kennen. Zij voelen zich eerder betrokken en zijn eerder bereid om tot sponsoring over te gaan. De gedragsregels staan in het convenant Scholen voor primair en voortgezet onderwijs en sponsoring.
Crowdfunding
Het is ook mogelijk om crowdfunding in te zetten om geld voor cultuureducatie binnen te halen. Bij crowdfunding zorg je voor veel bekendheid van jouw plannen en probeer je zo mensen erbij te betrekken. Je vraagt hen of zij geld willen investeren in jouw plannen. Je kunt hier bepaalde diensten voor teruggeven, zoals vrijkaarten of een product. Er zijn verschillende platforms die je kunt gebruiken voor crowdfunding, Voordekunst is een bekende.
School & Omgeving
Het programma School & Omgeving heeft als doel om kansengelijkheid onder kinderen en jongeren te vergroten door het aanbieden van extra activiteiten naast het reguliere onderwijs. De (landelijke) subsidieregeling van het programma stelt scholen in staat om extra leer- en ontwikkeltijd te bieden aan de leerlingen die dit het hardste nodig hebben. Wie recht heeft op de subsidie wordt bepaald aan de hand van onderwijsachterstandsscores en cumi-scores. De lijsten vind je op de website van DUS-I. Voor vragen over de ontwikkeling en uitvoering van het programma kan je terecht bij de regiocoördinator Utrecht van de Gelijke Kansen Alliantie.
Wat kost een culturele activiteit ongeveer?
Op onze website kun je zoeken op culturele activiteiten van Utrechtse cultuuraanbieders die passen bij jouw leerlingen. Hierbij staan ook de prijzen vermeld. Cultuur & School Utrecht is een stichting zonder winstoogmerk en verdienmodel. Wij rekenen geen kosten voor onze dienstverlening en berekenen de tarieven voor activiteiten van cultuuraanbieders en busritten van vervoerders één op één door aan scholen. De verschillende vervoerstarieven vind je op deze pagina onder het kopje Vervoer.
Podiumbezoeken op locatie (theatervoorstellingen of concerten) kennen in principe een vast tarief per leerling van €9,-. Begeleiders bij activiteiten op locatie (een museum- of podiumbezoek) betalen geen entreekosten.
Begrotingsformat
Wil je overzicht wat je voor jouw school kan uitgeven aan cultuur? Dit begrotingsformat helpt je op weg.
Updates, advies en informatie
Op ons Kennisplatform vind je al het nieuws over regelingen en subsidies. Als je je abonneert op onze Kennisplatform-nieuwsbrief ontvang je het laatste nieuws direct in je mailbox.
Ken jij nog andere financieringsmogelijkheden? Laat hieronder een reactie achter, dan plaatsen we die mogelijkheid erbij.
Wist je dat?
… onze consulenten je graag ondersteunen of adviseren op gebied van subsidies, het kiezen van activiteiten of het maken van je cultuurplan? Staat je vraag er niet tussen, of kom je er niet uit? Stuur een e-mail met je vraag naar consulent@cultuurenschoolutrecht.nl.